Strona główna

Deklaracja z Johanesburga
.

Rio+10
ŚWIATOWY SZCZYT ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU
w Johanesburgu

4 września 2002 r.

Deklaracja z Johannesburga

w sprawie zrównoważonego rozwoju

Czerpiąc z naszego dziedzictwa, działamy dla przyszłości

1.     My, przedstawiciele narodów świata, zgromadzeni na Szczycie Świata w sprawie Zrównoważonego Rozwoju w Johannesburgu, w Republice Południowej Afryki, w dniach 2-4 września 2002 roku, potwierdzamy nasze zobowiązanie do działania na rzecz zrównoważonego rozwoju.

2.     Zobowiązujemy się do budowania humanitarnego, sprawiedliwego i wrażliwego społeczeństwa globalnego, uznając, że wszyscy ludzie mają prawo do godności.

3.     Na początku Szczytu, dzieci świata przemówiły do nas prostym, lecz jasnym językiem, mówiąc, iż przyszłość należy do nich, i z tego względu domagając się, abyśmy dzięki naszym działaniom pozostawili im świat pozbawiony rzeczy niegodnych i niedopuszczalnych, wynikających z ubóstwa, degradacji środowiska i wzorców niezrównoważonego rozwoju.

4.     W reakcji na życzenie tych dzieci, które są naszą wspólną przyszłością, my wszyscy, pochodzący ze wszystkich stron świata, ukształtowani przez różne doświadczenia życiowe, łączymy się i mamy głębokie poczucie pilnej potrzeby tworzenia nowego i lepszego świata pełnego nadziei.

5.     Dlatego przyjmujemy na siebie zbiorową odpowiedzialność za dokonanie dalszego postępu w zakresie współzależnych i nawzajem wspierających się filarów zrównoważonego rozwoju - rozwoju gospodarczego, rozwoju społecznego i ochrony środowiska - i ich wzmocnienia na szczeblu lokalnym, krajowym, regionalnym i globalnym.

6.     Z tego kontynentu, kolebki ludzkości, deklarujemy, w planie działań i w tej deklaracji, naszą odpowiedzialność wobec siebie nawzajem, wobec szerszej społeczności żywych istot i wobec naszych dzieci.

7.     Uznając, że ludzkość stanęła wobec konieczności wyboru drogi, wspólnie decydujemy się podjąć zdecydowane wysiłki, aby pozytywnie zareagować na potrzebę opracowania praktycznego i wyraźnego planu, który powinien doprowadzić do wykorzenienia ubóstwa i rozwoju ludzi.

Od Sztokholmu poprzez Rio de Janeiro do Johannesburga

8.     Trzydzieści lat temu, w Sztokholmie zgodziliśmy się, iż istnieje pilna potrzeba zareagowania na problem pogarszania się stanu środowiska. Dziesięć lat temu, na Konferencji Narodów Zjednoczonych nt. Środowiska i Rozwoju, zwołanej w Rio de Janeiro, zgodziliśmy się, iż ochrona środowiska oraz rozwój społeczny i gospodarczy mają fundamentalne znaczenie dla zrównoważonego rozwoju, zgodnie z zasadami przyjętymi w Rio. Aby osiągnąć taki rozwój, przyjęliśmy globalny program Agenda 21 i Deklarację z Rio, zobowiązanie do realizacji których obecnie potwierdzamy. Szczyt w Rio był znaczącym momentem przełomowym, wytyczającym nowy program działań na rzecz zrównoważonego rozwoju.

9.     W okresie między Rio a Johannesburgiem narody świata spotkały się na kilku istotnych konferencjach pod auspicjami Organizacji Narodów Zjednoczonych, m.in. na Konferencji w Monterrey w sprawie Finansowania Rozwoju i na Konferencji Ministerialnej w Doha. Na konferencjach tych nakreślono wszechstronną wizję przyszłości ludzkości.

10.    Na Szczycie w Johannesburgu wiele osiągnęliśmy, doprowadzając do poszukiwania w sposób konstruktywny przez wielce zróżnicowane narody i ludzi o odmiennych poglądach wspólnej drogi ku światu respektującemu i realizującemu wizję zrównoważonego rozwoju. Konferencja w Johannesburgu potwierdziła również, iż dokonano znaczącego postępu w kierunku osiągnięcia globalnego porozumienia i partnerstwa między wszystkimi narodami naszej planety.

Wyzwania, przed którymi stoimy

11.    Uznajemy, że wykorzenienie ubóstwa, zmiana wzorców konsumpcji i produkcji oraz ochrona i zarządzanie bazą zasobów naturalnych dla rozwoju gospodarczego i społecznego stanowią nadrzędne cele i istotne warunki zrównoważonego rozwoju.

12.    Głęboki podział ludzkości na bogatych i biednych oraz coraz większe różnice między krajami rozwiniętymi a rozwijającymi się stanowią poważne zagrożenie dla globalnej pomyślności, bezpieczeństwa i stabilności.

13.    W dalszym ciągu cierpi globalne środowisko. W dalszym ciągu zmniejsza się różnorodność biologiczna, zubażane są zasoby ryb, pustynnienie powoduje utratę coraz większej powierzchni żyznych gruntów, już widoczne są negatywne skutki zmian klimatu, coraz częstsze i bardziej niszczycielskie są klęski żywiołowe, kraje rozwijające są coraz mniej odporne, zaś zanieczyszczenie powietrza, wód i mórz w dalszym ciągu pozbawia miliony możliwości zapewnienia sobie godnego życia.

14.    Globalizacja nadała nowy wymiar tym wyzwaniom. Szybka integracja rynków, mobilność kapitału i znaczący wzrost przepływów środków inwestycyjnych na całym świecie stworzyły nowe wyzwania i możliwości dla realizacji zrównoważonego rozwoju. Jednakże, korzyści i koszty związane z globalizacją nie rozkładają się równomiernie, a kraje rozwijające stają wobec szczególnych trudności w sprostaniu temu wyzwaniu.

15.    Grozi nam ugruntowanie tego globalnego zróżnicowania i jeśli nie będziemy działać w sposób fundamentalnie zmieniający nasze życie kraje ubogie mogą stracić zaufanie do swoich przedstawicieli i ustrojów demokratycznych, których pozostajemy zwolennikami, dostrzegając w swoich przedstawicielach: "jeno cymbał i miedź dźwięczącą".

Nasze zobowiązanie do realizacji zrównoważonego rozwoju

16.    Jesteśmy zdecydowani dopilnować, aby nasza bogata różnorodność, która jest naszą siłą, została wykorzystana dla konstruktywnego partnerstwa na rzecz zmian i dla osiągnięcia wspólnego celu, jakim jest zrównoważony rozwój.

17.    Uznając znaczenie rozwoju ludzkiej solidarności, usilnie zachęcamy do promowania dialogu i współpracy między cywilizacjami i narodami świata, niezależnie od rasy, ułomności, religii, języka, kultury i tradycji.

18.    Witamy z zadowoleniem fakt, iż na Szczycie w Johannesburgu skupiono się na niepodzielności godności człowieka, uwzględniając ten problem poprzez podejmowanie decyzji ustanawiających poziomy docelowe, harmonogramy i partnerstwa mające na celu szybką poprawę dostępu do podstawowych potrzeb, takich jak czysta woda, urządzenia sanitarne, dostateczne schronienie, energia, ochrona zdrowia, bezpieczeństwo żywności i ochrona różnorodności biologicznej. Jednocześnie, będziemy wspólnie działać, pomagając sobie nawzajem w zapewnieniu dostępu do środków finansowych, korzyści z otwarcia rynków, rozwoju potencjału wykonawczego, zastosowaniu nowoczesnej technologii do zapewnienia rozwoju, oraz dokładając starań, aby niedorozwój zniknął na zawsze dzięki transferowi technologii, rozwojowi zasobów ludzkich, edukacji i szkoleniom.

19.    Potwierdzamy nasze zobowiązanie do skupienia się szczególnie na zasługującej na priorytetowe traktowanie walce z ogólnoświatowymi czynnikami stanowiącymi poważne zagrożenie dla zrównoważonego rozwoju naszych narodów. Do czynników tych należą: chroniczny głód; niedożywienie; okupacja przez obce siły; konflikty zbrojne; problemy związane z narkotykami; zorganizowana przestępczość; korupcja; klęski żywiołowe; nielegalny handel bronią; przemyt osób; terroryzm; nietolerancja i nawoływanie do nienawiści rasowej, etnicznej, religijnej i innego rodzaju; ksenofobia; choroby zakaźne i chroniczne; zwłaszcza HIV/AIDS, malaria i gruźlica.

20.    Zobowiązujemy się uwzględnić prawa i emancypację kobiet oraz równość płci we wszystkich działaniach mieszczących się w zakresie Agendy 21, Milenijnych Celów Rozwoju i Planu Implementacyjnego z Johannesburga.

21.    Uznajemy, że w rzeczywistości społeczeństwo globalne posiada instrumenty i środki, dzięki którym może stawić czoło stojącym przed całą ludzkością wyzwaniom związanych z wykorzenieniem ubóstwa i zrównoważonym rozwojem. Wspólnie podejmiemy dodatkowe kroki zapewniające wykorzystanie tych dostępnych środków z korzyścią dla ludzkości.

22.    W tym zakresie, usilnie zachęcamy kraje rozwinięte, które dotychczas tego nie uczyniły, aby - przyczyniając się do osiągnięcia naszych celów i zamierzeń rozwojowych - uczyniły konkretne wysiłki zmierzające do udzielenia uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym poziomów Oficjalnej Pomocy Rozwojowej.

23.    Witamy z zadowoleniem i popieramy wyłanianie się silniejszych ugrupowań regionalnych i sojuszy, np. Nowego Partnerstwa dla Rozwoju Afryki (NEPAD), przyczyniających się do współpracy regionalnej, poprawy współpracy międzynarodowej i zrównoważonego rozwoju.

24.    Będziemy w dalszym ciągu poświęcać szczególną uwagę potrzebom rozwojowym Małych Wyspiarskich Państw Rozwijających się i Najsłabiej Rozwiniętych Krajów.

25.    Potwierdzamy mającą podstawowe znaczenie rolę narodów rodzimych w zrównoważonym rozwoju.

26.    Uznajemy, iż zrównoważony rozwój wymaga długofalowej perspektywy i szerokiego udziału społecznego w formułowaniu polityki, podejmowaniu decyzji i ich wdrażaniu na wszystkich szczeblach. Jako partnerzy społeczni będziemy w dalszym ciągu działać na rzecz stabilnego partnerstwa ze wszystkimi głównymi grupami, szanując niezależne, ważne role, jakie wszystkie one odgrywają.

27.    Zgadzamy się, że w czasie prowadzonej przez niego uprawnionej działalności, obowiązkiem sektora prywatnego, firm zarówno małych, jak i dużych, jest przyczynianie się do ewolucji prowadzącej do sprawiedliwych i zrównoważonych społeczności i społeczeństw.

28.    Uzgadniamy również, że udzielimy pomocy umożliwiającej wzrost miejsc pracy przynoszących dochody, uwzględniając postanowienia przyjętej przez Międzynarodową Organizację Pracy (MOP) Deklaracji Podstawowych Zasad i Praw w Miejscu Pracy.

29.    Zgadzamy się, że korporacje sektora prywatnego muszą egzekwować odpowiedzialne postępowanie firm. Powinny to czynić w ramach przejrzystego i stabilnego systemu regulacyjnego.

30.    Zobowiązujemy się wzmocnić i usprawnić zarządzanie na wszystkich szczeblach, aby zapewnić skuteczne wdrażanie Agendy 21, Milenijnych Celów Rozwojowych i Planu Działań z Johannesburga.

Potrzeba multilateralizmu w przyszłości

31.    Aby osiągnąć cele zrównoważonego rozwoju, potrzebujemy bardziej skutecznych, demokratycznych i odpowiedzialnych instytucji międzynarodowych i multilateralnych.

32.    Potwierdzamy nasze poparcie dla zasad i celów Karty ONZ i prawa międzynarodowego oraz dla wzmacniania multilateralizmu. Popieramy przywódczą rolę Organizacji Narodów Zjednoczonych jako najbardziej powszechnej i reprezentatywnej organizacji świata, która może najlepiej przyczynić się do zrównoważonego rozwoju.

33.    Ponadto, zobowiązujemy się do śledzenia w regularnych odstępach czasu postępów w zakresie osiągania ogólnych i cząstkowych celów zrównoważonego rozwoju

Już zaczęliśmy!

34.    Zgadzamy się, że musi to być proces nie wykluczający nikogo, obejmujący wszystkie główne grupy i rządy, które wzięły udział w historycznym Szczycie w Johannesburgu.

35.    Zobowiązujemy się, że będziemy działać razem, gdyż łączy nas wspólna zdecydowana wola ocalenia naszej planety, przyczyniania się do rozwoju ludzkości oraz osiągnięcia powszechnej pomyślności i pokoju.

36.    Zobowiązujemy się zrealizować Plan Działań z Johannesburga i jak najszybciej osiągać w wyznaczonych terminach zawarte w nim cele społeczno-gospodarcze i ekologiczne.

37.    Z kontynentu afrykańskiego, kolebki ludzkości, uroczyście przyrzekamy narodom świata i pokoleniom, które z pewnością odziedziczą tę Ziemię, że będziemy zdecydowanie działać na rzecz spełnienia naszych wspólnej nadziei na zrównoważony rozwój.

Wyrażamy najgłębsze wyrazy wdzięczności narodowi i rządowi Republiki Afryki Południowej za ich ogromną gościnność i doskonałą organizację Światowego Szczytu w sprawie Zrównoważonego Rozwoju.

przeczytaj pełny tekst przewodnika po dokumencie AGENDA 21
plik zapisany w formacie PDF
- wymaga zainstalowania przegladarki Acrobat Reader lub Adobe Reader